[calm] Điểm nóng vĩ mô quốc tế ngày hôm qua đến từ Tokyo. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã chính thức tuyên bố lạm phát cơ bản đạt mục tiêu 2%, chấm dứt ba thập kỷ kiên trì chính sách chống giảm phát. Dù lãi suất điều hành được giữ nguyên ở mức 1,25%, hội đồng chính sách đã xuất hiện phiếu bất tuân từ thành viên Hajime Takata khi ông đề xuất nâng ngay lên 1,5%. BoJ cũng đồng thời nâng dự báo lạm phát lõi năm tài chính 2027 lên 2,6% và quyết định đẩy nhanh tốc độ bán quỹ hoán đổi danh mục từ năm 2027.

[analytical] Tuyên bố này mang tính bước ngoặt. Việc BoJ thừa nhận lạm phát đã neo vào mục tiêu đồng nghĩa nguồn vốn tài trợ giá rẻ lớn nhất thế giới sắp bị rút lại. Đáng chú ý, dự báo của BoJ đang dựa trên giả định giá dầu thô Dubai hạ từ khoảng 105 đô la xuống 70 đô la một thùng. Nhưng nếu giá năng lượng tiếp tục neo cao do căng thẳng địa chính trị, lộ trình nâng lãi suất của Nhật Bản sẽ buộc phải diễn ra nhanh hơn mức 80% mà thị trường đang định giá cho tháng 12, kích hoạt làn sóng đảo ngược dòng vốn carry trade trên quy mô toàn cầu.

[authoritative] Áp lực thắt chặt không chỉ xuất hiện ở châu Á. Tại Úc, Kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Natixis, bà Alicia Garcia Herrero, vừa đưa ra nhận định Ngân hàng Dự trữ Úc sẽ phải tăng lãi suất lần thứ hai liên tiếp vào tuần tới sau khi lạm phát tháng 9 vọt lên 4,3%. Tại Mỹ, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cũng phát biểu cứng rắn rằng nền kinh tế cần thêm ít nhất hai đợt tăng 25 điểm cơ bản nữa, bởi điều kiện tài chính vẫn chưa đủ sức kiềm chế lạm phát.

[serious] Phát biểu của bà Logan hoàn toàn có cơ sở khi thị trường lao động Mỹ vẫn thắt chặt và lợi suất thực trái phiếu chính phủ Mỹ 10 năm đang neo quanh mức 2,59%—vùng cao nhất trong 5 năm qua. Suất chiết khấu đắt đỏ này đang giáng đòn trực tiếp vào các tài sản rủi ro. Chỉ số Nasdaq vừa trải qua tháng 10 giảm 5,3%, mức giảm tháng nặng nề nhất kể từ tháng 3/2025. Câu chuyện của phố Wall đã dịch chuyển từ sự hào hứng với tiềm năng trí tuệ nhân tạo sang bài toán cân đối chi phí nợ và dòng tiền thực tế.

[storytelling] Chuyển sang bức tranh trong nước, số liệu hải quan ghi nhận tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tính đến ngày 29 tháng 10 đã lần đầu tiên chạm mốc lịch sử 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, đằng sau cột mốc ấn tượng này là trạng thái nhập siêu khoảng 14,1 tỷ USD. Kim ngạch nhập khẩu linh kiện và tư liệu sản xuất từ Hàn Quốc và Đài Loan tăng vọt trên 50%, cho thấy chu kỳ sản xuất và xuất khẩu của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang đẩy nhu cầu ngoại tệ đầu vào lên rất cao.

[analytical] Nhập siêu tăng mạnh trong bối cảnh chênh lệch lãi suất thực giữa Việt Nam và Mỹ đang ở mức âm khiến áp lực lên tỷ giá USD/VND duy trì liên tục, dù chỉ số DXY không quá nóng. Với bộ đệm dự trữ ngoại hối hiện ở mức thận trọng, việc can thiệp bán ngoại tệ quy mô lớn là rất hạn chế. Do đó, chi phí bảo vệ đồng nội tệ đang gián tiếp chuyển hóa thành mặt bằng thanh khoản chặt chẽ hơn trên thị trường liên ngân hàng.

[speaking with emphasis] Thanh khoản nội địa cũng phản ánh rõ độ lệch pha này. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy đến cuối tháng 10, tín dụng toàn hệ thống đã tăng 12% so với đầu năm, trong khi tốc độ tăng cung tiền chậm hơn đáng kể. Để nén đà tăng chi phí đầu vào, Chính phủ đang dự kiến đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% trong 5 tháng tới. Đây là giải pháp dùng dư địa tài khóa để chia sẻ áp lực lạm phát thay vì dùng công cụ tiền tệ.

[thoughtful] Việc nén giá hành chính có thể giúp hạ nhiệt chỉ số giá ngắn hạn, nhưng mặt bằng chi phí vốn thực tế trên thị trường tiền gửi vẫn đang âm thầm nhích lên để theo kịp đà tăng tín dụng. Liệu danh mục đầu tư của quý vị đã được tính toán kỹ lưỡng trước kịch bản lợi suất phi rủi ro neo cao kéo dài hay chưa? Quý vị có thể mở Trợ lý Vega trên ứng dụng Wealth Up để đo lường độ nhạy của các tài sản đang nắm giữ trước biến động chi phí vốn.