
Tái Định Giá Lộ Trình Lãi Suất: Fed, BOJ Và Cuộc Tấn Công Vào 'Tâm Lý Lạm Phát'
Tóm tắt điểm chính
- J.P. Morgan từ bỏ kịch bản dừng nâng lãi suất, dự báo Fed tăng lãi suất ba phiên liên tiếp lên 4,75% trong khi Thống đốc Christopher Waller đề xuất mức tăng 50 điểm cơ bản.
- BOJ tiến gần mốc tăng lãi suất lần thứ ba trong năm 2026 dù kinh tế Nhật Bản thu hẹp, khép lại kỷ nguyên chi phí vốn gần bằng không của đồng yen.
- Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo hạ mặt bằng lãi suất huy động và cho vay giữa lúc 28 ngân hàng thương mại nắm giữ hơn 863.000 tỷ đồng trái phiếu chính phủ.
Còn thắc mắc về bản tin này?
Vega sẽ tóm tắt các điểm chính và giải thích ý nghĩa với danh mục của bạn.
Nội dung chi tiết
Chào buổi sáng quý vị nhà đầu tư. Tiếp nối nghi vấn của bản tin hôm qua về việc liệu thị trường có đang đánh giá thấp rủi ro khi chi phí vốn thực neo cao, diễn biến đêm qua đã mang đến câu trả lời rất rõ ràng. Cụ thể, tổ chức tài chính J.P. Morgan đã chính thức từ bỏ kịch bản chỉ tăng lãi suất một lần vào tháng 12. Kinh tế trưởng Michael Feroli dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong cả ba kỳ họp liên tiếp tới tháng 3 năm 2027, đưa mặt bằng lên vùng 4,5 đến 4,75%. Đáng chú ý hơn, Thống đốc Fed Christopher Waller còn công khai đề xuất phương án tăng hẳn 50 điểm cơ bản ngay trong tháng 12.
Quan điểm của Thống đốc Waller đưa ra một lời cảnh báo đáng chú ý: Fed cần phải đập tan tâm lý lạm phát 3% đang dần định hình trong công chúng và doanh nghiệp. Số liệu cho thấy khoảng 70% các thành phần trong rổ dịch vụ lõi của Mỹ hiện vẫn tăng trên 3%. Dù thị trường hiện mới chỉ đặt cược khoảng 5% cho kịch bản tăng 50 điểm cơ bản vào tháng 12, việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì vững chắc trên mốc 5% phản ánh nhà đầu tư đã chấp nhận thực tế rằng chiến dịch siết chặt định tính của Fed nhằm bảo vệ uy tín chính sách sẽ còn kéo dài.
Không riêng gì Mỹ, làn sóng siết chặt chính sách tiền tệ cũng đang lan sang châu Á. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda mới đây đã phát đi tín hiệu tiếp tục nâng lãi suất. Theo khảo sát mới nhất của Reuters, có tới 86% các nhà kinh tế dự báo BOJ sẽ nâng lãi suất lên mốc 1,5% tại cuộc họp giữa tháng 12. Đây sẽ là lần tăng thứ ba trong năm 2026, đánh dấu lần đầu tiên sau 37 năm BOJ thắt chặt tiền tệ ba lần trong cùng một năm lịch sử, bất chấp việc kinh tế Nhật Bản bất ngờ thu hẹp trong quý 3 và tỷ giá USD/JPY áp sát mốc 160.
Quyết định của BOJ cho thấy họ chấp nhận ưu tiên kiểm soát lạm phát và giữ giá đồng nội tệ hơn là bảo vệ tăng trưởng ngắn hạn. Việc lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản nhích tăng sẽ thúc đẩy dòng vốn của các nhà đầu tư Nhật rút về nước. Ngược lại hoàn toàn với bức tranh đó, tại Australia, tỷ lệ thất nghiệp tháng 10 bất ngờ vọt lên 4,9% sau khi nền kinh tế mất hơn 43.000 việc làm. Sự suy yếu đột ngột của thị trường lao động đã ngay lập tức khép lại kịch bản tăng lãi suất của Ngân hàng Dự trữ Australia, đẩy đồng đô la Australia trượt sâu.
Bức tranh phân kỳ tiền tệ còn ghi nhận việc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc chủ động ấn định tỷ giá tham chiếu đồng nhân dân tệ ở mức 6,7128, yếu hơn 444 điểm cơ bản so với ước tính, cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng chấp nhận đồng nội tệ trượt giá. Áp lực từ đồng đô la Mỹ mạnh lên cũng kéo đồng euro thủng mốc 1,10 lần đầu tiên sau 18 tháng. Trên thị trường hàng hóa, giá vàng thế giới đã rơi về vùng 3.625 đô la một ounce, giảm 35% từ đỉnh đầu năm khi lợi suất thực vượt trội hoàn toàn vai trò trú ẩn an toàn.
Sự sụt giảm của giá vàng chứng minh rằng áp lực từ lợi suất Mỹ trên 5% và đồng đô la Mỹ mạnh đang hoàn toàn áp đảo các yếu tố rủi ro địa chính trị. Ngay cả các cuộc xung đột quân sự cũng không tạo ra lực cầu trú ẩn, bởi giá dầu tăng lại kích hoạt lo ngại lạm phát và thúc đẩy Fed tăng lãi suất mạnh hơn. Trong khi đó, thương vụ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng lịch sử trị giá hơn 81 tỷ đô la của Anthropic vừa định giá doanh nghiệp ở mức 1,5 nghìn tỷ đô la, biến làn sóng trí tuệ nhân tạo thành một biến số cấu trúc có thể tiếp tục kích thích dòng vốn và giữ lạm phát ở mức cao.
Trở lại với bức tranh vĩ mô Việt Nam, ngày 19 tháng 11, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng và giảm từ 1,5 đến 2 điểm phần trăm lãi suất cho vay, đồng thời triển khai thanh tra chuyên đề ngay trong tháng 11. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh 28 ngân hàng thương mại đang nắm giữ hơn 863.000 tỷ đồng trái phiếu chính phủ tính đến cuối quý 3, trong khi số dư bơm thanh khoản qua thị trường mở đã giảm khoảng 80% từ đỉnh đầu năm xuống còn hơn 98.000 tỷ đồng.
Đây là biểu hiện rõ nét của bài toán điều hành khi cơ quan quản lý vừa phải ổn định tỷ giá trung tâm ở mức kỷ lục 25.652 đồng một đô la, vừa muốn hạ chi phí vốn nội địa. Chi phí trả lãi của hệ thống ngân hàng đã tăng hơn 13% trong quý 3, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu toàn ngành rơi về vùng đáy 74%. Khi lãi suất thực toàn cầu neo cao và Ngân hàng Nhà nước siết chặt kiểm tra lãi suất niêm yết, biên lợi nhuận của các ngân hàng thương mại có quy mô vốn nhỏ và tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn thấp sẽ đứng trước áp lực thu hẹp đáng kể.
Nhìn tổng thể, cuộc tấn công của các ngân hàng trung ương toàn cầu vào tâm lý lạm phát đang khóa chặt trần tái định giá của các tài sản rủi ro. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, bối cảnh chi phí vốn chưa thể hạ nhiệt đòi hỏi sự thận trọng lớn đối với các nhóm ngành có đòn bẩy tài chính cao.
Danh mục đầu tư của quý vị đã được chuẩn bị như thế nào để ứng phó với kịch bản chi phí vốn thực neo cao kéo dài và sự phân hóa biên lợi nhuận giữa các ngân hàng? Quý vị có thể kết nối với Trợ lý Vega trên ứng dụng Wealth Up ngay hôm nay để bóc tách cấu trúc sức khỏe tài chính và rà soát mức độ nhạy cảm rủi ro cho từng vị thế nắm giữ.


