Chiều 21/11, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi với 471/479 phiếu tán thành, hiệu lực từ 1/7/2027. Báo chí dừng lại ở hai con số dễ đọc: đặt cọc tối đa 5%, thanh toán lần đầu tối đa 30%. Nhưng cái thực sự thay đổi cấu trúc ngành nằm ở một câu khác trong luật: tổng số tiền chủ đầu tư được thu trước khi bàn giao nhà không quá 70% giá trị hợp đồng, giảm từ mức 95% hiện hành; phần chênh lệch chỉ được thu khi bàn giao và tối đa 95% trước khi người mua có giấy chứng nhận, còn 5% cuối phải bảo đảm bằng tài khoản phong tỏa hoặc thư bảo lãnh ngân hàng.
Với một ngành đã vận hành hơn mười lăm năm bằng vốn lưu động miễn phí của người mua nhà, đây không phải câu chuyện doanh thu giảm hay lợi nhuận bốc hơi. Đây là câu chuyện ai tài trợ cho giai đoạn xây dựng, và nó ập đến đúng lúc chi phí vốn cao nhất ba năm, thanh khoản thị trường sơ cấp yếu nhất hai năm. Trục động lực chi phối hai năm tới không phải giá nhà, mà là bảng cân đối: doanh nghiệp nào có tiền mặt và vốn chủ để tự mang 30% giá trị hợp đồng qua đỉnh thi công, doanh nghiệp nào phải pha loãng hoặc dừng dự án.