Tóm tắt
Mùa báo cáo quý 3/2026 khép lại với 797 doanh nghiệp niêm yết đã công bố, lợi nhuận sau thuế tăng 35,8% so cùng kỳ, riêng khối phi tài chính tăng 65,5%. Hàng không là ngoại lệ đi ngược dòng: Vietnam Airlines báo doanh thu quý 3 đạt 39.168 tỷ đồng, tăng 28,6% so cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ còn 319 tỷ đồng, giảm 56,4%. Cùng lúc, cổ phiếu của chuỗi giá trị này đang được định giá theo hai hướng trái ngược: phần "cánh" — hãng bay — được trả bằng bội số cao hơn mặt bằng lịch sử của chính nó, còn phần "ga" — hạ tầng hàng hóa sân bay — bị bán về đáy 5 năm.
Trục động lực thật của ngành năm nay không phải cầu. Cầu đang ở vùng mạnh nhất 5 năm: khách quốc tế đến Việt Nam 9 tháng đạt 17,68 triệu lượt, tăng 14,55% so cùng kỳ; vận tải hành khách nội địa 9 tháng đạt 5.300,8 triệu lượt, tăng 17,4%. Trục thật là chênh lệch giữa giá bán một ghế và hoá đơn nhiên liệu để bay ghế đó — và chênh lệch ấy đã âm. Bài toán của 2–4 quý tới không phải "ngành có hồi phục không", mà là "ai giữ được quyền định giá trong chuỗi này".
Hàng không Việt Nam không thiếu khách. Cái đang thiếu là quyền định giá — và trong một chuỗi giá trị mà 0,5% doanh thu giữ 9,1% lợi nhuận, quyền định giá nằm ở nút thắt hạ tầng chứ không nằm ở cánh máy bay.
| Chỉ tiêu | Giá trị | So cùng kỳ |
|---|---|---|
| Khách quốc tế đến Việt Nam, 9 tháng 2026 | 17,68 triệu lượt | +14,55% |
| Vận tải hành khách nội địa, 9 tháng 2026 | 5.300,8 triệu lượt | +17,4% |
| Doanh thu Vietnam Airlines, quý 3/2026 | 39.168 tỷ đồng | +28,6% |
| Lợi nhuận sau thuế Vietnam Airlines, quý 3/2026 | 319 tỷ đồng | −56,4% |
| Doanh thu Vietnam Airlines, 9 tháng 2026 | 114.480 tỷ đồng | +28% |
| Lợi nhuận sau thuế Vietnam Airlines, 9 tháng 2026 | 4.172 tỷ đồng | −41,6% |
| Lợi nhuận sau thuế 797 doanh nghiệp niêm yết đã công bố | — | +35,8% |
| Lợi nhuận sau thuế khối phi tài chính | — | +65,5% |
319 tỷ lãi trên 39.168 tỷ doanh thu: quý 3 của Vietnam Airlines đã là quý hoà vốn
Con số quyết định không phải doanh thu mà là phần còn lại sau giá vốn. Biên lợi nhuận ròng quý 3/2026 của hãng bay lớn nhất nước rơi về 0,81%, từ mức 2,41% của quý 3/2025 — nghĩa là cứ 100 đồng doanh thu chỉ còn 0,81 đồng lãi. Luỹ kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế 4.172 tỷ đồng trên 114.480 tỷ đồng doanh thu, thấp hơn 41,6% so với 7.141 tỷ đồng của 9 tháng 2025, dù doanh thu tăng 28%.
Điều đáng chú ý là toàn bộ lợi nhuận 9 tháng được kiếm trong đúng một quý có giá dầu bình quân dưới 80 USD/thùng. Quý 1/2026, dầu bình quân 78,77 USD/thùng, hãng lãi 4.514 tỷ đồng — tương đương 108% lợi nhuận cả 9 tháng. Quý 2, dầu lên 96,94 USD, lỗ 606 tỷ. Quý 3, dầu hạ về 91,50 USD, lãi lại 319 tỷ. Ba quý, ba chữ ký của cùng một biến số.
| Quý | Dầu Brent bình quân (USD/thùng) | Lợi nhuận sau thuế (tỷ đồng) |
|---|---|---|
| Quý 1/2026 | 78,77 | 4.514 |
| Quý 2/2026 | 96,94 | −606 |
| Quý 3/2026 | 91,50 | 319 |
Phép tính cận biên cho thấy bản chất vấn đề rõ hơn mức lợi nhuận tuyệt đối: trong quý 3, doanh thu tăng thêm 8.723 tỷ đồng so cùng kỳ nhưng lợi nhuận giảm 413 tỷ — mỗi đồng doanh thu mới tạo ra âm 4,7 đồng lợi nhuận. Quý 2/2026 còn tệ hơn: doanh thu tăng thêm 10.307 tỷ, lợi nhuận giảm 3.529 tỷ, tức âm 34,2%. Đòn bẩy hoạt động của một hãng bay — chi phí cố định khấu hao, thuê tàu, nhân sự — vốn được ca ngợi vì khuếch đại lợi nhuận khi công suất tăng, đang khuếch đại theo chiều ngược lại vì phần chi phí biến đổi lớn nhất đã tăng nhanh hơn giá bán.
| Quý | Doanh thu tăng thêm (tỷ đồng) | Lợi nhuận thay đổi (tỷ đồng) | Lợi nhuận cận biên |
|---|---|---|---|
| Quý 2/2026 | 10.307 | −3.529 | −34,2% |
| Quý 3/2026 | 8.723 | −413 | −4,7% |