[calm] Phiên hôm qua, VN-Index đóng cửa ở 1.740,7 điểm, tăng 0,44%, nhưng sức nâng gần như đến từ một mình VIC, cộng thêm CTG, STB và MBB. Thanh khoản 13.892 tỷ đồng, trong đó phần khớp lệnh lại giảm khoảng 9%. Nhóm công nghệ và điện nước đi lùi. Rồi trong đêm, thị trường Mỹ bán tháo diện rộng, nên câu hỏi cho phiên hôm nay là tâm lý đầu phiên sẽ chịu áp lực tới đâu.

[analytical] S&P 500 mất 4,36%, Nasdaq mất 5,52%, Dow Jones mất 3,44%. Chỉ số VIX vọt lên 28,2 điểm, vùng phân vị 92% của 5 năm, còn lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đứng 4,84%, phân vị 96%. Điểm đáng chú ý là dữ liệu không chỉ ra chất xúc tác riêng nào, chỉ thấy mặt bằng lợi suất ở vùng đỉnh 5 năm. Với thị trường trong nước, đây là cú sốc chiết khấu và tâm lý, không phải cú sốc lợi nhuận doanh nghiệp.

[speaking with emphasis] Nhóm nhạy nhất với lợi suất Mỹ là chứng khoán, và hôm qua chính nhóm này bùng nổ. Cổ phiếu VIX tăng 3,97% lên 13.100 đồng, khớp 105 triệu cổ phiếu, cao nhất hơn một năm, giá trị giao dịch 1.396 tỷ đồng. Khối ngoại mua ròng 452 tỷ đồng, đưa tỷ lệ sở hữu ngoại từ 5,23% lên 6,65% chỉ trong một phiên. Vốn hoá theo đó lên 33.704 tỷ đồng.

[thoughtful] Nhưng nhìn vào nền lợi nhuận thì bức tranh khác hẳn: P/E 14,32 lần, P/B 0,99 lần, ROE bốn quý chỉ 6,3%, biên ròng quý III còn 8,49% so với 76% cùng kỳ. Tiền đang trả cho thanh khoản, chưa trả cho lợi nhuận. Và đây là câu trả lời cho câu hỏi từ chiều qua: khối ngoại vẫn bán ròng phiên thứ 10 liên tiếp, lũy kế 20 phiên âm 17.669 tỷ đồng, nên một phiên mua ròng ở VIX chưa đảo được xu hướng đó.

[calm] Ở phía cơ bản, có một tin đỡ được tâm lý. Chiều qua, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh công bố dư nợ tín dụng trên địa bàn đạt 5,85 triệu tỷ đồng đến cuối tháng 10, tăng 12,4% từ đầu năm và 18,2% so với cùng kỳ. Dư nợ cho vay ngoại tệ 288 nghìn tỷ đồng. Chính các ngân hàng thương mại trong nhóm này là lực đỡ của chỉ số trong phiên qua.

[analytical] Con số này quan trọng vì tín dụng toàn hệ thống đến cuối tháng 8 mới khoảng 10,19% tính từ đầu năm. Đầu tàu chạy trước cho thấy room quý IV vẫn còn và cầu vốn thật đang hồi, khác hẳn nhịp hồi chỉ dựa trên kỳ vọng hạ lãi suất. Giá phải trả nằm ở nợ xấu trung vị 2,02% của ngành, nghĩa là tăng trưởng tín dụng vẫn phải đi kèm trích lập.

[speaking with emphasis] Một tin doanh nghiệp đáng chú ý: Phân bón Cà Mau báo doanh thu quý III 5.700 tỷ đồng, tăng 92% so với cùng kỳ, lãi ròng 430 tỷ, lũy kế 9 tháng lãi 2.300 tỷ, vượt 93% kế hoạch năm. Nhưng biên gộp quý III rơi về 18,31% từ 29,08% quý II, vì giá khí đầu vào neo theo dầu Brent 99,25 đô la một thùng. Cổ phiếu vẫn giảm 1,82% trong phiên qua.

[reflective] Nên đọc câu chuyện này theo hướng khác: câu hỏi không còn là có vượt kế hoạch hay không, mà là biên quý IV có nở lại khi giá urê tăng 7,2% trong ba tháng. Còn câu chuyện dài hơi là kế hoạch đầu tư công 8,2 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026 đến 2030, với dự toán chi 2027 tăng 9,1%. Trong phiên hôm nay, quý vị thử tự hỏi danh mục mình đang chịu bao nhiêu phần rủi ro từ nhóm nhạy lợi suất. Trợ lý Vega trên ứng dụng Wealth Up có thể giúp rà soát lại.