[calm] Bức tranh vĩ mô quốc tế ngày hôm qua chứng kiến một diễn biến bất ngờ tại châu Âu, khi Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Christine Lagarde tuyên bố sẽ rời nhiệm sở vào tháng 2 tới, sớm hơn khoảng 6 tháng so với nhiệm kỳ chính thức. Cùng lúc đó trên Phố Wall, phiên điều trần của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vừa khép lại thì thị trường cổ phiếu công nghệ lập tức rung lắc dữ dội sau báo cáo kết quả kinh doanh quý ba của Amazon và Intel.

[analytical] Điểm đáng chú ý nằm ở việc doanh thu mảng điện toán đám mây của Amazon vẫn tăng trưởng tới hơn 39%, nhưng dòng tiền tự do trong 12 tháng qua lại âm hơn 42 tỷ đô la vì chi phí đầu tư tài sản cố định quá lớn. Lũy kế từ đầu năm, nợ phát hành để tài trợ cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo toàn cầu đã lên tới 466 tỷ đô la. Khi lợi suất thực trái phiếu chính phủ Mỹ neo ở vùng đỉnh nhiều năm, nhà đầu tư không còn trả giá cho tăng trưởng thuần túy mà bắt đầu đòi hỏi tỷ suất sinh lời thực tế trên từng đồng vốn vay.

[serious] Áp lực chi phí vốn không chỉ dừng lại ở Mỹ. Thị trường hiện đang định giá tới 65% xác suất Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ tăng lãi suất vào tháng 12 tới. Tại châu Á – Thái Bình Dương, Ngân hàng Dự trữ Australia nhiều khả năng sẽ tiến hành đợt tăng lãi suất thứ năm trong năm nay lên 4,85%, mức cao nhất kể từ năm 2008. Ngay cả Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, dù giữ nguyên lãi suất 1,25%, cũng đang phát đi tín hiệu lạm phát cơ bản đã chạm mục tiêu 2%.

[with gravitas] Làn sóng thắt chặt đồng pha này đang được tiếp sức bởi giá dầu Brent neo trên ngưỡng 110 đô la một thùng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa hạ nhiệt. Việc người đứng đầu Ngân hàng Trung ương châu Âu rời ghế sớm càng tạo thêm rủi ro thể chế trong bối cảnh các nhà điều hành chính sách tiền tệ gần như không còn dư địa nới lỏng. Bất kỳ sự gián đoạn nào về thanh khoản toàn cầu lúc này cũng sẽ đẩy phần bù rủi ro lên cao hơn.

[storytelling] Thị trường tài sản số đêm qua cũng vừa trải qua một đợt sóng gió khi sàn giao dịch Binance bị nghi tấn công bảo mật với hơn 2 tỷ đô la bị rút khỏi các ví nóng. Ngay lập tức, hai tổ chức phát hành là Tether và Circle đã phong tỏa gần 1,8 tỷ đô la giá trị stablecoin liên quan. Vụ việc kích hoạt hơn 600 triệu đô la vị thế bị thanh lý trong một giờ, cho thấy tâm lý né tránh rủi ro đang lan rất nhanh qua các thị trường có tính đòn bẩy cao.

[thoughtful] Động thái can thiệp đóng băng tài sản từ các tổ chức phát hành tư nhân cho thấy một cơ chế kiểm soát mới, nhưng cũng phản ánh sự mong manh của thanh khoản khi các kênh tín dụng chịu sức ép. Đối với các nền kinh tế mới nổi, sự cộng hưởng giữa đồng đô la Mỹ mạnh, chi phí vốn đắt đỏ và các cú sốc thanh khoản tài sản rủi ro luôn là phép thử khắc nghiệt nhất đối với dòng vốn ngoại.

[speaking with emphasis] Nhìn về thị trường trong nước, số liệu vĩ mô ngày 29 tháng 10 ghi nhận tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng chính thức vượt mốc 1.000 tỷ đô la, tăng 32% so với cùng kỳ. Dù tháng 10 xuất siêu gần 7 tỷ đô la, nhưng lũy kế cả 10 tháng nền kinh tế vẫn nhập siêu 12,7 tỷ đô la, chủ yếu do nhu cầu nhập khẩu máy móc thiết bị và linh kiện điện tử để mở rộng sản xuất. Cùng ngày, giá xăng dầu trong nước tiếp tục được điều chỉnh tăng, đưa giá dầu diesel vượt mốc 30.200 đồng một lít.

[analytical] Chi phí đầu vào tăng vọt đang đặt gánh nặng lớn lên chính sách tiền tệ. Để giảm áp lực lên tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước duy trì trạng thái hút ròng thanh khoản, kéo lãi suất liên ngân hàng qua đêm lên sát 5,6%. Trên thị trường dân cư, lãi suất tiền gửi 12 tháng tại các ngân hàng thương mại nhà nước đang quanh 6,1%, còn khối tư nhân đã có đơn vị niêm yết tới 7,8%. Chi phí huy động tăng dần đồng nghĩa với việc biên lãi ròng của ngành ngân hàng và chi phí vốn của các doanh nghiệp vay nợ lớn sẽ tiếp tục bị thu hẹp trong quý tới.

[thoughtful] Trước áp lực này, việc Chính phủ đề xuất giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng từ ngày 1 tháng 11 đến hết quý một năm sau cho thấy các nhà hoạch định đang nỗ lực dùng công cụ tài khóa để nén đà tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tạo thêm thời gian cho chính sách tiền tệ giữ ổn định tỷ giá.

[reflective] Khi cả lãi suất huy động trong nước lẫn lợi suất thực tế toàn cầu đều duy trì ở mức cao, liệu cơ cấu tài chính của các doanh nghiệp trong danh mục của quý vị đã có đủ sức chịu đựng cho một chu kỳ chi phí vốn đắt đỏ kéo dài? Nhà đầu tư có thể mở Trợ lý Vega trên ứng dụng Wealth Up để tự rà soát tỷ lệ đòn bẩy và độ nhạy lãi suất đối với các khoản đầu tư của mình.