[calm] Kính chào quý nhà đầu tư, bước vào tuần giao dịch mới, tâm điểm chú ý của thị trường năng lượng dồn về Washington. Tổng thống Donald Trump vừa ký sắc lệnh hành pháp miễn áp dụng đạo luật trừng phạt Graham đối với năng lượng Nga. Động thái này nhằm duy trì tiến trình đàm phán kết thúc xung đột tại Ukraine và bổ sung nguồn cung dầu diesel cho thị trường toàn cầu. Quyết định xuất hiện đúng thời điểm căng thẳng leo thang tại Trung Đông, sau khi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố một tàu chở dầu phát nổ do trúng thủy lôi ở phía nam eo biển Hormuz.

[analytical] Dù giá dầu Brent đầu tuần giảm nhẹ quanh mốc 109 đô la một thùng, thị trường đang nhìn nhận dòng dầu Nga như một tấm đệm giảm xóc tạm thời hơn là yếu tố đảo ngược xu hướng. Điểm nghẽn cốt lõi hiện nằm ở nguồn cung sản phẩm tinh chế diesel và phí bảo hiểm hàng hải. Rủi ro vận tải không chỉ nằm ở Vùng Vịnh mà đang lan sang sườn phía đông châu Âu, khi chiến đấu cơ F-16 của Romania vừa phải bắn hạ hai thiết bị bay không người lái trên không phận Biển Đen. Sự hội tụ của các điểm nóng này giữ nguyên phí rủi ro địa chính trị vào giá nhiên liệu.

[serious] Cú sốc chi phí năng lượng kéo dài đang trực tiếp thổi bùng áp lực xã hội tại châu Âu. Cuối tuần qua, các cuộc tuần hành phản đối chi phí sinh hoạt và giá nhiên liệu đắt đỏ tại Pháp đã biến thành làn sóng bạo loạn nghiêm trọng nhất trong nhiều năm. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez xác nhận khoảng hai nghìn bốn trăm người bị bắt giữ và gần một nghìn cảnh sát bị thương. Thiệt hại kinh tế lan rộng khi Tổng giám đốc Carrefour, Alexandre Bompard, cho biết năm mươi cửa hàng của chuỗi bán lẻ này bị phá hoại hoặc cướp bóc, với tổn thất lên tới hàng chục triệu euro.

[thoughtful] Bất ổn này đặt chính quyền Tổng thống Emmanuel Macron vào tình thế tiến thoái lưỡng nan về tài khóa. Nợ công và thâm hụt ngân sách cao khiến Paris gần như không còn dư địa chi ngân sách để xoa dịu công chúng. Cùng lúc đó, Đại sứ Mỹ tại Liên minh châu Âu cảnh báo nguy cơ trả đũa thương mại khốc liệt nếu Brussels thông qua kế hoạch hạn chế băng tần với hệ thống vệ tinh Starlink. Đồng euro vì thế đang phải gánh chịu đồng thời ba gọng kìm: bất ổn xã hội nội địa, nguy cơ đối đầu thương mại công nghệ với Mỹ và chi phí nhập khẩu năng lượng gia tăng.

[calm] Vấn đề hóa đơn nhập khẩu phình to cũng phản ánh rõ qua bức tranh kinh tế châu Á và châu Đại Dương. New Zealand vừa ghi nhận mức nhập siêu tháng 9 lên tới gần hai tỷ đô la New Zealand, cao gấp đôi dự báo, chủ yếu do chi phí nhập khẩu nhiên liệu leo thang. Trong khi đó, hôm nay Trung Quốc sẽ công bố số liệu tổng sản phẩm quốc nội quý III với mức tăng trưởng dự báo chỉ đạt khoảng 4,4%, thấp hơn mục tiêu cả năm của Bắc Kinh. Dù xuất khẩu thiết bị bán dẫn và hạ tầng trí tuệ nhân tạo vẫn tăng vọt, tiêu dùng nội địa và đầu tư bất động sản Trung Quốc tiếp tục suy yếu.

[analytical] Sự phân kỳ của Trung Quốc cho thấy động cơ tăng trưởng toàn cầu đang vận hành rất lệch pha. Xuất khẩu công nghệ cao bùng nổ không đủ bù đắp cho nhu cầu tiêu dùng đang chững lại của người mua dầu lớn nhất thế giới. Điều này sẽ buộc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc phải cân nhắc thêm các biện pháp nới lỏng tiền tệ trong kỳ điều hành lãi suất cơ bản sắp tới. Đối với các nước nhập khẩu ròng hàng hóa, bài toán lạm phát chi phí đẩy từ năng lượng đối đầu trực diện với rủi ro tăng trưởng chậm lại.

[serious] Chuyển sang bức tranh trong nước, nhà điều hành vừa phát đi một tín hiệu chính sách tiền tệ rất quyết liệt. Ngày 18 tháng 10, Ngân hàng Nhà nước ban hành Công văn số 9608 yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm 0,5% một năm đối với lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ sáu tháng trở lên, đồng thời giảm từ 1,5 đến 2% một năm lãi suất cho vay các lĩnh vực sản xuất kinh doanh ưu tiên. Đáng chú ý nhất, văn bản nêu rõ sẽ xem xét lại hạn mức tăng trưởng tín dụng năm nay và giao chỉ tiêu thấp cho năm 2027 đối với các đơn vị không tuân thủ chỉ đạo hạ lãi suất.

[thoughtful] Việc sử dụng hạn mức tín dụng như một công cụ chế tài phản ánh quyết tâm hỗ trợ chi phí vốn cho doanh nghiệp của Chính phủ. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ vĩ mô, đây là một bài toán đánh đổi không dễ dàng. Khi lạm phát trong nước neo ở vùng cao và lợi suất trái phiếu quốc tế duy trì áp lực, việc ép giảm lãi suất danh nghĩa bằng mệnh lệnh hành chính có thể khiến chênh lệch lãi suất thực tiếp tục âm, tạo áp lực cộng dồn lên tỷ giá và thanh khoản hệ thống trong những tháng cuối năm.

[reflective] Bên cạnh đó, ngày 18 tháng 10 Việt Nam cũng đã chính thức ký kết Hiệp định Thương mại tự do với khối EFTA sau mười bốn năm đàm phán, mở rộng cánh cửa xuất siêu sang Thụy Sĩ và Na Uy. Nhìn tổng thể, các nỗ lực mở rộng thương mại và thúc đẩy đầu tư công đang nỗ lực đóng vai trò bệ đỡ, trong khi chính sách tiền tệ bước vào giai đoạn kiểm định biên độ chịu đựng trước các biến số ngoại sinh.

[authoritative] Đứng trước yêu cầu hạ lãi suất cho vay và biến động tỷ giá do giá dầu toàn cầu neo cao, liệu các tài sản tài chính trong danh mục của quý vị có đang phụ thuộc quá nhiều vào những ngành nhạy cảm với thanh khoản ngắn hạn? Quý nhà đầu tư có thể sử dụng Trợ lý Vega trên ứng dụng Wealth Up để tự rà soát tỷ trọng phân bổ và mức độ nhạy cảm của danh mục trước các kịch bản lãi suất mới.