Tiếp nối băn khoăn về đà tăng của lợi suất thực toàn cầu, ngày hôm qua, Goldman Sachs đã chính thức bổ sung một đợt tăng lãi suất nữa vào kịch bản cơ sở cho tháng 3 năm 2027, đồng thời lùi thời điểm hạ lãi suất đầu tiên của Fed đến tận tháng 12 năm 2027. Kinh tế trưởng David Mericle cho biết lạm phát Mỹ ba tháng liên tiếp nóng hơn dự báo chính là ngòi nổ cho bước đi này.

Tâm lý lo ngại lạm phát ngấm sâu vào khu vực dịch vụ đang lan rộng trong chính Fed. Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago Austan Goolsbee vừa ví báo cáo lạm phát mới nhất là ở ranh giới đáng băn khoăn, khi giá dịch vụ — phản ánh cầu nội địa và chi phí tiền lương — hoàn toàn không giảm. Việc lạm phát kéo dài ở cả phía cung lẫn cầu đang buộc thị trường phải định giá một chu kỳ siết chặt dài hơi hơn.

Bức tranh chính sách tiền tệ toàn cầu càng thêm phức tạp khi nhìn sang châu Âu và châu Á. Viện Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội Quốc gia Anh (NIESR) vừa đưa ra dự báo lạm phát tại Anh sẽ vượt mục tiêu 2% liên tiếp trong bốn năm tới, chạm đỉnh 4,4% vào đầu năm 2027. Trái ngược lại, khảo sát Tankan của Reuters tại Nhật Bản ghi nhận niềm tin doanh nghiệp sản xuất vọt lên mức cao nhất trong hơn năm năm nhờ nhu cầu bán dẫn bùng nổ.

Một bên là nỗi lo lạm phát vòng hai kéo dài do cú sốc năng lượng tại Anh, một bên là sức sống doanh nghiệp thúc đẩy bình thường hóa chính sách tại Nhật. Khi các nền kinh tế lớn đều phải chấp nhận chi phí vốn danh nghĩa và chi phí vốn thực duy trì ở mức cao, áp lực tràn sang các thị trường đang phát triển là không thể tránh khỏi. Điểm đáng chú ý là thay vì thắt chặt ngay bằng lãi suất điều hành, các quốc gia đang áp dụng những lớp đệm kỹ thuật để mua thêm thời gian.

Và đó chính là câu chuyện đang diễn ra tại Việt Nam. Hôm qua ghi nhận bước đi phối hợp đáng chú ý giữa chính sách tiền tệ và quản lý nợ nước ngoài. Ngân hàng Nhà nước một mặt nâng giá mua đô la giao ngay lên mức 25.500 đồng, đồng thời cung ứng 50.000 tỷ đồng cho hệ thống qua nghiệp vụ hoán đổi hai tỷ đô la kỳ hạn sáu tháng. Mặt khác, Chính phủ chính thức điều chỉnh hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn năm 2026 lên mốc 10 tỷ đô la, tăng 63% so với quy định cũ.

Đây là một phép tính nới lỏng thanh khoản và bổ sung nguồn vốn ngoại tệ có chọn lọc rất rõ ràng. Chi phí hoán đổi ngoại tệ sáu tháng chỉ quanh 2,25%, tức là quy năm khoảng 4,5% — thấp hơn mặt bằng liên ngân hàng. Việc mở van cho doanh nghiệp và tổ chức tín dụng tăng dư nợ vay ngắn hạn nước ngoài lên tối đa 27% giúp giảm bớt áp lực phải bán ròng dự trữ ngoại hối hoặc nâng lãi suất điều hành để thủ thế. Việt Nam đang dùng kênh tín dụng ngoại tệ làm vùng đệm chi phí vốn ngắn hạn.

Tuy nhiên, bài toán mua thời gian luôn đi kèm điều kiện trả giá ở tương lai. Hợp đồng hoán đổi ngoại tệ này sẽ đáo hạn sau sáu tháng, vào khoảng giữa năm 2027. Nếu lúc đó lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ vẫn đứng ở mức cao do Fed tiếp tục siết chặt như Goldman Sachs dự báo, chi phí đảo nợ bằng ngoại tệ của doanh nghiệp lẫn chi phí gia hạn hợp đồng hoán đổi của Ngân hàng Nhà nước sẽ đắt đỏ hơn rất nhiều.

Đó chính là rủi ro chưa phản ánh hết vào giá: vay ngắn hạn bằng ngoại tệ trong một môi trường lãi suất thực toàn cầu chưa chịu hạ nhiệt. Khi thị trường bắt đầu định giá lại đường cong chi phí vốn, các doanh nghiệp có tỷ lệ đòn bẩy lớn hoặc phụ thuộc vào vốn vay ngoại chưa phòng ngừa rủi ro tỷ giá sẽ là những mắt xích dễ tổn thương nhất. Nhà đầu tư cần tự đặt câu hỏi: danh mục của mình đang gánh bao nhiêu rủi ro từ những doanh nghiệp chịu chi phí vốn ngoại đắt đỏ trong nửa đầu năm tới? Để rà soát sức bền danh mục trước các kịch bản tỷ giá và chi phí vốn, quý vị có thể mở Trợ lý Vega trên ứng dụng Wealth Up để được hỗ trợ phân tích chuyên sâu ngay hôm nay.