Cú sốc diều hâu từ Mỹ vừa kích hoạt đợt bán tháo mới trên thị trường tài chính toàn cầu. Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Christopher Waller tuyên bố Fed có thể cần tăng lãi suất tới 0,5% trong kỳ họp tháng 12, nếu lạm phát lõi tháng 10 không hạ nhiệt. Ngay sau khi con số lạm phát lõi tăng 0,3% theo tháng được công bố, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt mốc 5%, đẩy thị trường cổ phiếu vào làn sóng chốt lời diện rộng.

Điểm đáng chú ý là sự thay đổi thái độ đột ngột của ông Waller. Tháng 9, ông còn ủng hộ kiên nhẫn để chờ đợi giảm phát, nhưng hiện tại ông khẳng định Fed phải thực hiện các đợt tăng lãi suất đúng hạn thay vì trì hoãn. Thị trường lập tức đặt cược xác suất tăng lãi suất tháng 12 lên gần 99%. Lợi suất thực Mỹ duy trì ở đỉnh 5 năm tiếp tục là chiếc neo chiết khấu đắt đỏ đối với mọi loại tài sản rủi ro toàn cầu.

Không chỉ tại Mỹ, làn sóng thắt chặt cũng đang gia tăng sức ép tại Nhật Bản. Biên bản cuộc họp tháng 10 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho thấy các thành viên đã chuyển từ tranh luận có nên tăng lãi suất hay không sang tăng nhanh đến mức nào. Một số ý kiến cho rằng lãi suất trung tính phải cao hơn mốc 1% đáng kể. Tuy nhiên, bức tranh kinh tế Nhật Bản lại lộ rõ điểm hẫng khi chi tiêu hộ gia đình tháng 9 sụt giảm 6,8% so với cùng kỳ, ghi nhận tháng giảm thứ 10 liên tiếp.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: buộc phải nâng lãi suất để khống chế lạm phát vượt 3% do rủi ro từ giá năng lượng, dù cầu tiêu dùng nội địa vẫn rất yếu. Giá dầu Brent duy trì quanh mốc 92 đô la một thùng chính là mắt xích chung khiến cả Fed lẫn Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đều duy trì quan điểm diều hâu, đẩy chi phí vốn toàn cầu lên mặt bằng mới.

Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất toàn cầu neo cao, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chủ động kích hoạt kênh hỗ trợ thanh khoản mới. Từ tuần này, Ngân hàng Nhà nước thực hiện mua ngoại tệ giao ngay định kỳ vào thứ Hai và thứ Tư với giá 25.500 đồng một đô la, đồng thời triển khai nghiệp vụ hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày quy mô tới 2 tỷ đô la.

Đây là bước đi kỹ thuật nhằm cung ứng nguồn tiền đồng cho hệ thống ngân hàng mà không cần giảm lãi suất điều hành. Việc bổ sung đệm thanh khoản là cần thiết khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng của Việt Nam lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ đô la, nhưng cán cân thương mại hàng hóa lại ghi nhận nhập siêu hơn 12 tỷ đô la, đặt ra bài toán cân đối ngoại tệ trong những tháng cuối năm.

Mặc dù nhập siêu gia tăng, điểm tựa cho dòng tiền ngoại vẫn đến từ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện 10 tháng đạt hơn 24 tỷ đô la, mức cao nhất trong 5 năm qua. Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ vừa kiến nghị Bộ Công Thương và Bộ Tài chính xem xét xóa bỏ cơ chế giá cơ sở xăng dầu sau khi phát hiện 188 doanh nghiệp găm hàng, dấu hiệu cho thấy cải cách thị trường năng lượng trong nước có thể sắp bước vào giai đoạn mới.

Sự kết hợp giữa chi phí năng lượng thế giới neo cao và khả năng loại bỏ cơ chế trợ giá xăng dầu sẽ là thử thách trực tiếp lên kỳ vọng lạm phát năm 2027. Khi chênh lệch lãi suất thực giữa Việt Nam và quốc tế bị thu hẹp, câu hỏi đặt ra là các doanh nghiệp trong nước sẽ phân bổ dòng vốn ra sao để vừa duy trì đà sản xuất vừa phòng vệ rủi ro tỷ giá.

Rõ ràng, bức tranh vĩ mô hiện tại đòi hỏi nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng sản xuất hay FDI, mà phải theo sát nhịp điều chỉnh chi phí vốn toàn cầu và các bước đi thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước.

Danh mục của quý vị đã sẵn sàng ứng phó nếu lợi suất thực toàn cầu tiếp tục leo thang trong quý tới? Hãy mở ứng dụng Wealth Up và tham vấn Trợ lý Vega để kiểm tra mức độ nhạy cảm của các tài sản đang nắm giữ ngay hôm nay.