[calm] Chào buổi sáng quý vị nhà đầu tư. Hôm qua, thị trường tài chính chứng kiến những cảnh báo dồn dập từ cả giới năng lượng lẫn các ngân hàng trung ương. Chúng ta từng đặt câu hỏi liệu nền kinh tế có chịu nổi chi phí vốn và năng lượng ở vùng đỉnh. Hôm qua, Deutsche Bank đã gióng chuông cảnh báo về một sự phân kỳ kỳ lạ: thị trường trái phiếu châu Âu đang trải qua cú sốc lớn nhất kể từ năm 2012 với chênh lệch lợi suất Pháp-Đức nới rộng thêm 32 điểm cơ bản, nhưng thị trường cổ phiếu vẫn dửng dưng sát đỉnh lịch sử.

[analytical] Đúng là một sự phân kỳ đáng ngại. Trái phiếu đang định giá một kịch bản suy thoái và rủi ro tài khóa, trong khi cổ phiếu lại hành xử như thể mọi thứ đều ổn. Thêm vào đó, áp lực chi phí từ năng lượng không hề tạm thời như kỳ vọng. Tổng giám đốc điều hành Saudi Aramco, ông Amin Nasser, vừa cảnh báo tại London rằng kho dự trữ dầu toàn cầu đã cạn kiệt đến mức mỏng kỷ lục, dưới 10% lượng tồn kho thực sự khả dụng. Ông ước tính thế giới cần tới hai năm để tái lập bộ đệm dự trữ, ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn. Điều này có nghĩa là bất kỳ cú sốc nguồn cung mới nào cũng sẽ đẩy giá dầu Brent, vốn đang neo trên 100 đô la một thùng, tăng vọt.

[serious] Áp lực chi phí này đang trực tiếp phả vào dữ liệu vĩ mô của Mỹ. Chỉ số PMI dịch vụ tháng chín của Mỹ vừa công bố hôm qua đạt 54,9 điểm, dù thấp hơn một chút so với dự báo, nhưng chỉ số giá đầu vào lại nhảy vọt lên 74 điểm – mức cao nhất kể từ giữa năm 2022. Nhiên liệu và chi phí vận hành tăng đang khiến các doanh nghiệp dịch vụ Mỹ đau đầu. Tại châu Âu, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức Joachim Nagel hôm qua cũng bày tỏ lo ngại về triển vọng lạm phát khi nó chạm mức 3,8% trong tháng chín. Dù ông ngụ ý ECB có thể tạm dừng tăng lãi suất trong tháng mười này, nhưng khả năng thắt chặt vào tháng mười hai vẫn hoàn toàn để ngỏ.

[thoughtful] Như vậy, cả Fed lẫn ECB đều đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: tăng trưởng dịch vụ có dấu hiệu chậm lại nhưng lạm phát chi phí đẩy lại ngóc đầu dậy. Đáng chú ý, tại châu Á, Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Shinichi Uchida vừa đưa ra một góc nhìn rất mới về trí tuệ nhân tạo. Ông định nghĩa AI trước hết là một cú sốc cầu gây lạm phát, vì nó kích thích đầu tư khổng lồ vào hạ tầng và năng lượng trước khi thực sự tạo ra năng suất. Lực cầu này đẩy lợi suất trái phiếu dài hạn lên, đồng thời ông cảnh báo một cú điều chỉnh mạnh trên thị trường chứng khoán nếu lợi nhuận doanh nghiệp công nghệ không theo kịp kỳ vọng đầu tư khổng lồ đó.

[speaking with emphasis] Rủi ro từ bong bóng công nghệ và AI thậm chí đã len lỏi vào hệ thống ngân hàng ngầm của Mỹ. Cục Dự trữ Liên bang chi nhánh New York đang tiến hành rà soát khẩn cấp mức độ tiếp xúc của các ngân hàng lớn như JPMorgan Chase hay Wells Fargo đối với các quỹ tín dụng tư nhân. Cuộc rà soát này được kích hoạt sau khi JPMorgan phải hạ giá trị các khoản cho vay đối với một số công ty phần mềm dễ bị tổn thương bởi AI. Quý vị cần biết rằng, dư nợ của các ngân hàng Mỹ cho các tổ chức tài chính phi ngân hàng đã phình to từ 300 tỷ đô la năm 2016 lên hơn 1,5 nghìn tỷ đô la hiện nay, chiếm tới 11% tổng dư nợ. Nếu tài sản bảo đảm bị định giá lại, một cuộc siết tín dụng âm thầm có thể xảy ra.

[analytical] Đây chính là điểm mù mà thị trường cổ phiếu đang bỏ qua. Khi dòng vốn từ các quỹ tín dụng tư nhân bị thắt chặt, các doanh nghiệp quy mô vừa – vốn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn vốn này – sẽ đối mặt với chi phí vốn tăng vọt. Một hệ thống tài chính đan xen phức tạp giữa ngân hàng truyền thống và hệ thống tài chính bóng tối luôn tiềm ẩn rủi ro lan truyền rất nhanh khi có biến động về định giá tài sản.

[warmly] Chuyển sang bức tranh vĩ mô trong nước. Việt Nam vừa công bố số liệu tăng trưởng chín tháng đầu năm với những con số rất ấn tượng. Tổng sản phẩm quốc nội quý ba tăng trưởng tới 10% so với cùng kỳ, kéo tăng trưởng chín tháng lên mức 9%. Động lực chính đến từ khu vực công nghiệp và xây dựng với mức tăng hơn 11%. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký mới cũng bùng nổ khi tăng hơn 70% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, áp lực tỷ giá và thanh khoản hệ thống vẫn là câu chuyện cần lưu ý khi Ngân hàng Nhà nước đã chủ động rút ròng hơn 53 nghìn tỷ đồng qua kênh thị trường mở trong tuần từ cuối tháng chín đến đầu tháng mười.

[serious] Đúng vậy, và về mặt chính sách, Ngân hàng Nhà nước cũng vừa ban hành Thông tư 50 quy định các giới hạn an toàn mới, trong đó nâng trần tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động, tức là tỷ lệ LDR, lên mức 95%. Tuy nhiên, đây là một bước đi mang tính dài hạn vì nó đi kèm lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn thanh khoản khắt khe hơn theo chuẩn Basel Ba từ năm 2028. Do đó, nhà đầu tư không nên hiểu lầm đây là một biện pháp bơm thanh khoản tức thời cho hệ thống trong ngắn hạn.

[reflective] Một bức tranh vĩ mô đan xen giữa tăng trưởng nội địa mạnh mẽ và những cơn gió ngược từ chi phí vốn, giá năng lượng toàn cầu leo thang. Liệu sự phân kỳ giữa thị trường trái phiếu và cổ phiếu toàn cầu sẽ được giải quyết bằng một cú hạ cánh mềm, hay một đợt định giá lại tài sản đầy đau đớn đang chờ phía trước?

[thoughtful] Đó là câu hỏi lớn mà mỗi nhà đầu tư cần tự đặt ra cho danh mục của mình lúc này: Liệu các tài sản rủi ro quý vị đang nắm giữ có thực sự an toàn trước làn sóng chi phí vốn cao kéo dài? Để tự rà soát và đánh giá sức chống chịu của danh mục trước các kịch bản vĩ mô này, quý vị có thể sử dụng Trợ lý Vega trên ứng dụng Wealth Up ngay hôm nay. Chúc quý vị một ngày giao dịch hiệu quả.